Een verhaal achter gedrag…

Gedrag is niet (altijd) zomaar gedrag, kinderen zijn niet gewoon stout en jongeren zijn niet gewoon ettertjes. Achter gedrag gaat vaak heel wat trauma, chronische stress, toxic omgevingen, angst, armoede e.c. schuil. Toch wordt nog vaak het kind bestempelt door het gedrag dat men vertoont waardoor men zich niet open stelt voor de achtergrond van het kind. Maar zoals Frank A. Fecser, CEO of the Positive Education Program aangeeft, is de kans groot dat kinderen of jongeren met een rugzak, de angsten, agressie, trauma’s, projecteren op leerkrachten, ouders, opvoeders, e.c. Hij stelt dat deze kinderen de mensen rondom hen mee trekt in hun crisis waardoor er conflictcyclussen kunnen ontstaan.

All questions pertaining to techniques like punishment and rewards, praise or criticism, permission or verbot, indulgence or authority, encouragement or scolding, and the whole gamut of problems around the setting of limits, and what to do if they are trespassed, are still a “no-man’s land’’ in which everybody can believe what he wants to, quite similar to the state of affairs in which our concept of body health, eating habits, etc. were about 100 years ago. (Redl, cited in Garfat, 1987)

Om niet meegesleept te worden in het conflictcyclus is het aan ons om niet te reageren op het gedrag, er even over na te denken en de vraag te stellen ‘wat heb jij mee gemaakt?’ in plaats van ‘wat is er mis met u?’ We mogen dan ook zeker niet vergeten dat de manier waarop wij reageren binnen zulke conflictsituaties het kind/jongere en/of zelfs volwassenen, verder kunnen beschadigen. Roepen vanuit een boosheid helpt niemand echt verder, helpt ook niet om negatief gedrag om te zetten in positief gedrag, laat me daar heel erg duidelijk in zijn! We dienen ons er van bewust te blijven dat we soms in situaties verstrikt kunnen geraken op een zeer emotioneel en persoonlijk level en het is dan ook belangrijk dat we dit zeker niet mogen vergeten.

Door onze capaciteit om niet te reageren op conflicten, die vaak komen vanuit onmacht, trauma, e.c bewaren wij een zekere rust. Kinderen, jongeren en volwassenen met een rugzak waarbij er nog niet gewerkt is rond verwerking, emoties, e.c. bevinden zich volgens Frank A. Fecser, in een continu staat van alertheid, op zoek naar het gevaar waarvan zij zeker zijn dat het om elke hoek op de loer ligt, een gevoel van continu onzekerheid en dat alles en iedereen tegen hem/haar is, dat niemand nog te vertrouwen is en dat zij op zichzelf gewezen zijn en daardoor een pantser van gedrag creëren om niet bloot gesteld te worden aan die dreigingen. Deze continu staat van alertheid en onzekerheid maakt dat zij onbeschikbaar zijn om te leren en interpreteren ze alledaagse dingen als potentiële dreiging.

Traumatische gebeurtenissen slaan zich op binnen het limbische gebied, het gebied van de emoties, dat zich binnen de rechter hersenhelft bevind. Het gaat hier om indrukken, afbeeldingen en zintuiglijke informatie en is niet toegankelijk voor taal en daarom zijn deze herinneringen zintuiglijk en op gevoelens gebaseerd. We mogen daarom ook niet vergeten dat personen die een hebben meegemaakt, deze herinneringen aan de gebeurtenissen opslaat in dit deel van het geheugen. Belangrijk hierbij is dat een geur, een liedje, een reactie, heel wat herinneringen kan triggeren waardoor de staat van continu alertheid ook blijft aanhouden, rust is geen optie want, zoals Frank A. Fecser steld, kan dat ene geluid of die doordringende geur ervoor zorgen dat men de gehele trauma in zijn volle intensiteit herbeleefd in het hier en nu. Iets waar we ons toch zeker ook wel bewust van dienen te zijn.

Bij trauma is er geen verleden, alleen continu aanwezigheid van gevoelens, op elk moment. Wanneer het wordt geactiveerd, neemt het slachtoffer, volgens Frank A. Fecser, onbewust deel aan herbeleving, waarbij hij zichzelf en anderen in de rol van slachtoffer plaatst , vervolger of redder in een eindeloze zelfvernietigende cyclus. Maar, volgens de neurowetenschappen, kunnen deze gevoelens van angst of chronische stress niet worden beheerd zonder taal. Deze verbinding tussen taal en deze sterke emoties kan wel geleerd worden en dat is iets waar wij hen bij kunnen helpen. Door open te staan voor de persoon die ze zijn en verhaal te halen kunnen wij hen ook wijzen op de negatieve impact van gedrag op het toekomstige leven.

By way of analogy, consider a seed. A seed has within it all the necessary blueprints to develop into the plant it is intended to become. Place it in decent soil, give it adequate sunlight and water, and the seed does what it is supposed to do—it becomes a complete plant.
Consider that sunlight and water are to the plant as love and affection are to the child. If our goal is to grow a strong and healthy plant, we would certainly not withdraw sunlight and water. And if by chance the plant that comes under our care has been placed in poor soil, deprived of sunlight and water, and is now damaged as a result, we would not try to correct this by further depriving it of sunlight and water. Yet, this is exactly what happens in many of our schools and even therapeutic settings. (Frank A. Fecser, 2015)

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: